Ryszard Mozgol

dr hab. prof. UŚ Dorota Sieroń

Elżbieta Skoczek

Konferencja skierowana jest do:

• nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych
  (j. polski, historia, wiedza o społeczeństwie, plastyka, etyka),
• nauczycieli bibliotekarzy,
• doradców metodycznych i konsultantów,
• edukatorów kulturalnych,
• studentów kierunków humanistycznych

1. Edukacyjne

   • pogłębienie wiedzy na temat II wojny światowej i Zbrodni Katyńskiej,
   • przybliżenie postaci Józefa Czapskiego jako patrona roku 2026.

2. Kulturowe 

   • ukazanie literatury i sztuki jako świadectwa historii i doświadczenia granicznego,
   • refleksja nad rolą pamięci, odpowiedzialności i świadectwa w edukacji.

3. Dydaktyczne

   • twórczość Czapskiego w edukacji szkolnej,
   • inspirowanie do działań z zakresu kształcenia międzyprzedmiotowego.

4. Wychowawcze

   • literatura dokumentu osobistego jako wzmocnienie rezyliencji osobniczej i wspólnotowej,
   • wspieranie refleksyjnej, podmiotowej postawy wobec historii i kultury.

Refleksja nad twórczością Józefa Czapskiego jako:

• twórcy literatury dokumentu osobistego,
• artysty malarza szukującego sensu tworzenia po doświadczeniu „nieludzkiej ziemi”,
• świadka Zbrodni Katyńskiej i losów Polaków w czasie II wojny światowej,
• intelektualisty i moralnego autorytetu łączącego prawdę historyczną, dobro etyczne i piękno sztuki.

Zakres tematyczny obejmuje w szczególności:

• kontekst historyczny agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 r. i jej konsekwencje,
• losy polskich jeńców wojennych w sowieckiej niewoli (1939–1941),
• Zbrodnię Katyńską jako wydarzenie historyczne i obszar pamięci zbiorowej,
• działalność Józefa Czapskiego w Armii Polskiej w ZSRR i na emigracji,
• literaturę dokumentu osobistego jako narzędzie edukacji kulturalnej i budowania rezyliencji,
• twórczość malarską Czapskiego w kontekście doświadczenia wojennego i powojennego.

Plan 

godz. 15.00 
Otwarcie konferencji

godz. 15.05 
Ryszard Mozgol (IPN Katowice)
„Nie ma wątpliwości, że ludzi tych zamordowali Sowieci” – Józef Czapski.
Życie świadka Zbrodni Katyńskiej na tle tragicznych losów Polaków w czasie II wojny światowej

godz. 15.50 –
dr hab. Dorota Sieroń, prof. UŚ
Prawda, dobro i piękno w życiu i twórczości Józefa Czapskiego

godz. 16.35 
Elżbieta Skoczek (Fundacja SUSEIA)
Jak malować po wyjściu z nieludzkiej ziemi? Konteksty malarskie

• Józef Czapski jako jeden z nielicznych ocalałych z sowieckich obozów,
• „Wspomnienia starobielskie” i „Na nieludzkiej ziemi” jako świadectwo i inspiracja artystyczna,
• rysunek i malarstwo jako forma zapisu doświadczenia wojny i emigracji,
• droga artystyczna Czapskiego: od obozów sowieckich przez szlak Armii Andersa do Francji.

Zakończenie konferencji

Ryszard Mozgol – historyk, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach, publicysta, autor i współautor publikacji
popularyzujących historię, materiałów edukacyjnych i wystaw. Koordynator i członek projektów międzynarodowych poświęconych tematyce
Polskich Sił Zbrojnych: "Pancerne Skrzydła"/"Armoured Wings" (2018-2019) oraz "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności" (2022-2025).

Dorota Sieroń, dr hab. prof. UŚ – badaczka literatury dokumentu osobistego,  autorka monografii naukowych: 
Moment osobisty. Stempowski, Czapski, Miłosz (Wydawnictwo UŚ, 2013 r), Ślady wdzięczności - inspiracje dla edukacji kulturalnej utrwalone
w literaturze dokumentu osobistego XX wieku (Wydawnictwo UŚ, 2024 r.)  

Elżbieta Skoczek - dyrektor Festiwalu Józefa Czapskiego, Prezes Fundacji SUSEIA, prowadzi projekt: Catalogue raisonné dzieł Józefa Czapskiego,
kuratorka wystaw malarstwa Czapskiego i autorka artykułów naukowych na temat jego twórczości. Artykuły popularnonaukowe o Czapskim
i jego siostrze Marii Czapskiej publikuje online: https://jozefczapski.pl; https://czapskifestival.pl (fr.).

Zaświadczenia, potwierdzające udział w konferencji, będą wysyłane pocztą elektroniczną do 30 dni po jej zakończeniu.